Dydd Llun 10 Awst 2026

Mae'r cyfnod ymgeisio ar gyfer un o gyfleoedd dysgu mwyaf unigryw'r byd ar agor nawr - yn cynnig cyfle i deithio dros 7,000 o filltiroedd i ddysgu Cymraeg ym Mhatagonia yn yr Ariannin. 

Mae'r British Council wedi lansio galwad agored am ddau o athrawon neu diwtoriaid Cymraeg i gymryd rhan yng Nghynllun yr Iaith Gymraeg ym Mhatagonia, i helpu'r gwaith o hybu a datblygu'r iaith Gymraeg ar draws y rhanbarth.

Rydyn ni'n chwilio am ddau addysgwr hyderus, hyblyg, a llawn menter sydd â phrofiad o addysgu Cymraeg i dreulio'r cyfnod rhwng mis Chwefror a mis Rhagfyr 2027 yn byw a gweithio ym Mhatagonia. Byddant yn dysgu Cymraeg fel ail iaith i blant o bob oed, ac i oedolion hefyd.

Cafodd Cynllun yr Iaith Gymraeg ei sefydlu yn 1997. Bob blwyddyn ers hynny rydyn ni wedi anfon athrawon o Gymru draw i'r Wladfa; i fyw a gweithio am ddeg mis mewn cymunedau lle siaredir Cymraeg ym Mhatagonia - yn nhrefi Trelew, Trevelin, a'r Gaiman.

Mae amcangyfrifon yn dangos fod tua 5,000 o siaradwyr Cymraeg ymysg y 50,000 o drigolion o dras Gymreig sy'n byw ym Mhatagonia. Cafodd y gymuned ddiwylliannol unigryw hon ei chreu gan wladychwyr o Gymru a hwyliodd i Batagonia, gan sefydlu gwladfa barhaol yn Nyffryn Chubut yn 1865. Bryd hynny, y Gymraeg oedd mamiaith llawer iawn o'r trigolion hŷn.

Mae'r alwad agored yma'n gyfle perffaith i athrawon sy'n gallu gweithio'n annibynnol, sy'n awyddus i gamu i fyd tra gwahanol, ac sydd am fanteisio ar gyfle hynod i fyw a gweithio yn y gymuned Gymraeg ei hiaith fwyaf a mwyaf bywiog y tu allan i Gymru.

Wrth sôn am ei phrofiadau ym Mhatagonia, dywedodd Clare Vaughan, Cydlynydd Dysgu Cynllun yr Iaith Gymraeg:

"Yn ystod fy nghyfnod gyda Chynllun yr Iaith Gymraeg, rwy wedi cwrdd â disgynyddion yr ymsefydlwyr cyntaf - Archentwyr balch, sy'n angerddol am Gymru - yn ogystal â newydd-ddyfodiaid i'r dalaith, sy'n chwilfrydig am yr iaith Gymraeg hynafol o'u cwmpas. Mae oedran y dysgwyr wedi amrywio o 3 i 83 oed, ac rydyn ni wedi dysgu, coginio, canu a chymryd rhan mewn Eisteddfodau gyda'n gilydd. Weithiau, dim ond sain Sbaenaidd llafariaid y dysgwyr oedd yn fy atgoffa mod i yn Ne America! Roedd y cyfan yn fwy anhygoel nag y gallwn i fod wedi'i ddychmygu, ac fe wnes i syrthio mewn cariad â'r tirluniau mawr eang, y trefi bach, a'r croeso cynnes a wnaeth i fi deimlo'n rhan o'r gymuned.

Fe wnaeth y profiad o ddysgu Cymraeg mewn amgylchedd hollol newydd a ffres fy helpu i ddatblygu sgiliau nad oeddwn i'n gwybod oedd gen i. Mae'n eich sbarduno i ehangu eich gorwelion a gweld y diwylliant a'r iaith Gymraeg o bersbectif cwbl newydd. Anfonwch gais - gallai newid eich bywyd!"

Yn ogystal â chynnal dosbarthiadau ffurfiol, mae'r athrawon hefyd yn chwarae rhan allweddol wrth ehangu defnydd y Gymraeg yn y gymuned drwy drefnu ac arwain gweithgareddau cymdeithasol a diwylliannol a thrwy fod yn llysgenhadon dros y Gymraeg a'i diwylliant. 

Mae'r cyfnod ymgeisio ar agor tan 7 Medi 2026 a bydd yr ymgeiswyr llwyddiannus yn derbyn tâl o £750 y mis, yn ogystal â thocyn hedfan dwyffordd, llety am ddim, ac yswiriant iechyd.

Dywedodd Ruth Cocks, Cyfarwyddwr British Council Cymru:

"Ers bron i 30 mlynedd, mae Cynllun yr Iaith Gymraeg wedi cryfhau'r clymau diwylliannol ac ieithyddol unigryw rhwng Cymru a Phatagonia. Drwy gefnogaeth hirsefydlog a chroeso cynnes partneriaid a chymunedau yn yr Ariannin, mae'r rhaglen yn dal i gael effaith barhaus ar y cymunedau Cymraeg eu hiaith yno, yn ogystal ag ar yr athrawon sy'n cymryd rhan.

Mae'r cyfle unigryw yma'n berffaith i athrawon Cymraeg sy'n angerddol am ein hiaith a'n diwylliant ac sy'n awyddus i rannu'r brwdfrydedd hwnnw â chymunedau Cymraeg eu hiaith ar draws rhanbarth Patagonia. Mae'n gyfle am antur gyffrous, cyfnewid diwylliannol, datblygiad proffesiynol, a chyfle hefyd i fod yn rhan o dreftadaeth gyffredin hynod."

Mae Cynllun yr Iaith Gymraeg yn adlewyrchu gwaith ehangach y British Council - yn meithrin cysylltiadau, dealltwriaeth ac ymddiriedaeth rhwng pobl yn y DU a gwledydd eraill drwy'r celfyddydau, addysg ac addysgu ieithoedd.

Mae mwy o wybodaeth am Gynllun yr Iaith Gymraeg a'r meini prawf i gymryd rhan ar gael yma:

https://wales.britishcouncil.org/rhaglenni/addysg/prosiect-yr-iaith-gymraeg

Nodiadau i olygyddion

Am fwy o wybodaeth ac i drefnu cyfweliadau, cysylltwch â Hayley Willis, Uwch Reolwr Cyfryngau ac Ymgyrchoedd, British Council: hayley.willis@britishcouncil.org

Y British Council

Y British Council yw sefydliad rhyngwladol y Deyrnas Unedig ar gyfer cysylltiadau diwylliannol a chyfleoedd addysgol. Rydym yn hybu heddwch a ffynniant drwy feithrin cysylltiadau, dealltwriaeth ac ymddiriedaeth rhwng pobl yn y DU a gwledydd ledled y byd. Rydym yn gwneud hynny drwy ein gwaith ym meysydd y celfyddydau a diwylliant, addysg, a'r iaith Saesneg. Rydym yn gweithio gyda phobl mewn dros 150 o wledydd ac yn cyrraedd dros 700 miliwn o bobl.

www.britishcouncil.org

Cynllun yr Iaith Gymraeg

Mae Cynllun yr Iaith Gymraeg wedi bod yn hybu a datblygu'r iaith yn nhalaith Chubut ym Mhatagonia yn yr Ariannin ers 1997. Bob blwyddyn mae dau o athrawon Cymraeg o Gymru'n treulio'r cyfnod rhwng mis Mawrth a mis Rhagfyr yn dysgu Cymraeg ym Mhatagonia. Maen nhw'n helpu i ddatblygu'r iaith mewn cymunedau lle siaredir Cymraeg drwy gyfuniad o ddysgu ffurfiol a gweithgareddau cymdeithasol.

Mae'r Cynllun, sy'n cynnwys Cydlynydd Dysgu parhaol yn Nhrevelin, yn cefnogi rhwydwaith o athrawon a thiwtoriaid Cymraeg lleol o Batagonia yn yr ysgolion dwyieithog a Chanolfannau Addysg oedolion ar draws y rhanbarth. Maen nhw hefyd yn cydweithio gydag athrawon o'r DU ar agweddau o ddatblygu cwricwlwm, dysgu proffesiynol, a'r fethodoleg addysgu ddiweddaraf sydd ar waith yng Nghymru.

Mae Cynllun yr Iaith Gymraeg yn cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru a'i reoli gan British Council Cymru fel rhan o Raglen Addysg Ryngwladol y British Council

Rhannu’r dudalen hon