Caitlin - Light, Ladd & Emberton
Caitlin - Light, Ladd & Emberton ©

Warren  Orchard

Yn Ionawr 2019, bydd pedwar o artistiaid a sefydliadau celfyddydol o Gymru’n teithio i Kolkata, a nodir yn aml fel prifddinas ddiwylliannol India, i gyflwyno gweithiau artistig o fyd theatr, dawns a llenyddiaeth Cymru.

Yn ogystal â chyflwyno cynhyrchiadau yng ngwyliau mawr eu bri Kolkata a chynnal gweithdai gydag ysgolion lleol, myfyrwyr a gweithwyr proffesiynol ym maes y celfyddydau, fe fyddan nhw hefyd yn cyfrannu i sesiynnau panel ac yn traddodi darlithoedd yng ngwmni rhai o leisiau diwylliannol mwyaf amlwg India.

Mae gŵyl Cymru yn Kolkata yn dymor o weithgareddau a chydweithio celfyddydol sy’n derbyn cefnogaeth gan y Cyngor Prydeinig a Chelfyddydau Rhyngwladol Cymru. Fe ddeilliodd o’r perthnasau a’r rhwydweithiau a sefydlwyd yn ystod tymor #IndiaCymru yn 2017-18 - rhaglen o bwys a sbardunodd gydweithio artistig rhwng Cymru ac India gan agor y drws i rwydweithiau diwylliannol parhaol rhwng y ddwy wlad.

Dywedodd Dafydd Elis-Thomas AC, Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth: "Mae’n bleser gweld y cysylltiadau diwylliannol rhwng Cymru ac India yn mynd o nerth i nerth, yn arbennig yn sgîl y gwaith ardderchog a wnaethpwyd fel rhan o’r Tymor India/Cymru 2017-18,  ac hefyd gan mai Cymru yw’r wlad nodwedd yng Ngŵyl Lenyddiaeth Kerala eleni. Unwaith eto bydd y gorau o Gymru’n cael ei arddangos i gynulleidfaoedd o’r India, ac rwy’n dymuno pob llwyddiant i’r cyfranogwyr yn yr Ŵyl."

CAITLIN

Fe gyflwynodd Light, Ladd & Emberton berfformiad o’u cynhyrchiad dawns ymdrochol, ‘Caitlin’, mewn partneriaeth gyda Pickle Factory Dance Foundation o Kolkata.

Mae’r sioe, sydd wedi ennill clod mawr, yn olrhain y berthynas dymhestlog rhwng y bardd Cymreig poblogaidd Dylan Thomas a’i wraig, Caitlin. Cafodd ei llwyfannu yn y Goethe Institut / Neuadd Max Mueller Bhavan yn Kolkata. 

Hefyd yn ystod yr ŵyl, bu perfformwyr Light, Ladd & Emberton yn cynnal gweithdai i rannu eu sgiliau a’u gwybodaeth greadigol gydag amrywiaeth eang o gyfranogwyr gan gynnwys myfyrwyr, disgyblion ysgol a rhai o fynychwyr theatr brwd Kolkata.

Darllenwch ragor am hanes eu profiadau yn Kolkata. 

TRANSPORTER

Mae Theatr Iolo yn angerddol am greu theatr ystyrlon i gynulleidfaoedd ifanc. Yn Kolkata fe wnaethon nhw gyflwyno ‘Transporter’ – cyflwyniad llafar ysgubol sy’n adrodd hynt a helynt merch ifanc o’r enw Maya. Ysgrifennwyd a pherfformiwyd ‘Transporter’ gan Catherine Dyson. Unwaith eto, bu Theatr Iolo yn gweithio mewn partneriaeth gyda Think Arts o Kolkata sy’n gweithio ym maes y celfyddydau gyda chynulleidfaoedd ifanc. Bu’r ddau gwmni’n cydweithio o’r blaen pan ymwelodd Theatr Iolo â Kolkata i rannu arbenigedd a phrofiadau o greu theatr ar gyfer babanod fel rhan o raglen #IndiaCymru.

Cynhaliwyd gweithdai a pherfformiadau gan Theatr Iolo yn Academi Gelfyddydau a Diwylliant Birla a’r Modern High School for Girls. Fe deithiodd Lee Lyford, Cyfarwyddwr Artistig gwobrwyedig Theatr Iolo gyda’r cwmni i Kolkata lle perfformiwyd ‘Transporter’ yn y Victoria Memorial Hall fel rhan o Gwrdd Llenyddol Iau Kolkata.

GWOBR DYLAN THOMAS

Dyfernir Gwobr Ryngwladol Dylan Thomas, y wobr lenyddol fwyaf yn y byd i ysgrifenwyr ifanc, gan Brifysgol Abertawe.

Teithiodd enillydd gwobr 2019, Kayo Chingonyi, i Ŵyl Lenyddiaeth Jaipur i gymryd rhan mewn dwy drafodaeth banel – y naill am farddoniaeth a’r llall am gyfrol arbennig o lwyddiannus Eddo-Lodge, ‘Why I’m No Longer Talking to White People About Race’.

Fe deithiodd dau academydd o Brifysgol Abertawe gyda Kayo i’r ŵyl yn Jaipur, sef Dr Elaine Canning, Swyddog Gweithredol y wobr a rhaglen addysg DylanED, a’r Athro Daniel Williams. Fe gyflwynodd y ddau ohonynt gyfres o sgyrsiau yn ystod yr ŵyl i hyrwyddo Gwobr Dylan Thomas a Rhaglen DylanED.  

Traddodwyd darlith gyntaf #CymruynKolkata gan Yr Athro Daniel Williams yn llyfrgell y British Council a chafwyd cyflwyniad yno hefyd i Wobr Ryngwladol Dylan Thomas gan Dr Elaine Canning.

Darllenwch ragor am y cysylltiadau dwfn a hynod o ddiddorol rhwng Cymru ac India sy’n estyn yn ôl i 1783. 

Bu Dr Elaine Canning hefyd yn cynnal nifer o weithgareddau gyda phlant rhwng 8-12 oed i’w hysbrydoli i greu eu straeon byrion eu hunain. Yn ogystal, fe gadeiriodd ‘Seiat Sgwrsio’ gyda Prajwal Parajuly - un o gyn-awduron rhestr fer Gwobr Dylan Thomas ac un o gyn-feirniaid y wobr.

Darllenwch ragor am hanes a phrofiadau Dr Elaine Canning yn Kolkata.

GARY RAYMOND

Bu Gary Raymond, y nofelydd a golygydd nodedig ‘Welsh Arts Review’, yn gyfrifol am lansio cyfrol newydd o straeon byrion gan awduron o Gymru, ‘Renegade Wales: Revolutionary New Voices in Welsh Fiction’. Mae hon yn fenter ar y cyd gyda’r cyhoeddwyr o India, BEE Books, ac fe gynhaliwyd y lansiad yn adeilad British Council Kolkata. Bu Gary hefyd yn cyflwyno sgyrsiau ac yn darlithio yng Ngŵyl Lenyddiaeth Kolkata a Ffair Lyfrau Kolkata.  Rhagor o wybodaeth yma

Mae nofelau Gary Raymond wedi derbyn clod mawr gan feirniaid. Dywedodd ‘The Bookseller’ fod ei nofel, ‘The Golden Orphans’ (a gyhoeddwyd yng Nghymru gan Parthian) yn “...brilliant and unnerving”. Bu’n cynnal gweithdai ar ysgrifennu creadigol a chyhoeddi mewn nifer o ganolfannau gan gynnwys Sefydliad Cyfryngau a Rheolaeth iLEAD a’r Kolkata Press Club.

Darllenwch ragor am ddarlith Gary Raymond am newyddiaduraeth yn yr oes ddigidol a draddodwyd ganddo yn y Kolkata Press Club

Gweler hefyd

Dolenni allanol